Όρια ηλικίας στα social media: Τι δείχνουν οι έρευνες για τη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά

Άκης Σκέρτσος: «Ρωτήσατε τα παιδιά; Μιλήσατε μαζί τους;» – Τα στοιχεία για την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων και η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων

Η θέσπιση ορίων ηλικίας για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με τα ερωτήματα για την προστασία των παιδιών, την ελευθερία πρόσβασης στο διαδίκτυο και την αποτελεσματικότητα των περιορισμών να παραμένουν ανοιχτά.

Στο ζήτημα παρεμβαίνει ο Άκης Σκέρτσος, θέτοντας στο επίκεντρο τα ευρήματα ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως υποστηρίζει, οι απόψεις των παιδιών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, χωρίς αυτό να αναιρεί την ευθύνη της Πολιτείας να τα προστατεύει από πιθανούς κινδύνους.

Τι δείχνει έρευνα σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10–18 ετών

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10 έως 18 ετών από πέντε μεγάλες πόλεις, καταγράφει σημαντικές διαστάσεις του προβλήματος.

Συγκεκριμένα, ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση του διαδικτύου και χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.

Παράλληλα, το 51% των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρει ότι ξεκίνησε να χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μεταξύ 10 και 12 ετών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 74% των μαθητών που χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα δηλώνει ότι έδωσε ψευδή ηλικία κατά την εγγραφή του.

Τα ευρήματα αυτά επαναφέρουν το ερώτημα κατά πόσο τα υφιστάμενα ηλικιακά όρια μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, όταν η επαλήθευση της ηλικίας και η εφαρμογή των περιορισμών εξακολουθούν να αποτελούν προκλήσεις.

ESPAD 2024: Αυξάνεται ο χρόνος στα social media

Στη συζήτηση προστίθενται τα δεδομένα της ευρωπαϊκής έρευνας ESPAD 2024, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ), με τη συμμετοχή 6.810 μαθητών από 488 σχολεία.

Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται:

• 40,5% των 16χρονων δηλώνει ότι περνά τουλάχιστον τέσσερις ώρες ημερησίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις καθημερινές.
• Τα Σαββατοκύριακα, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 64,9%.
• Το 2019, τα ποσοστά ήταν 35,4% τις καθημερινές και 59,5% τα Σαββατοκύριακα.
• Το 48% εμφανίζει ενδείξεις προβληματικής ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έναντι 47% κατά μέσο όρο στις χώρες που συμμετέχουν στην ESPAD.

Η συγκεκριμένη ένδειξη χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία: δεν αποτελεί κλινική διάγνωση εθισμού, αλλά αποτυπώνει συμπεριφορές που χρήζουν περαιτέρω προσοχής.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν την έκταση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων από τους εφήβους και ενισχύουν τη συζήτηση για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η παρατεταμένη ενασχόληση με αυτά στην καθημερινότητά τους.

Η άποψη των παιδιών και η ευθύνη της Πολιτείας

Στην παρέμβασή του, ο Άκης Σκέρτσος απαντά στο ερώτημα της αντιπολίτευσης σχετικά με το εάν οι ίδιοι οι ανήλικοι ερωτήθηκαν και συμμετείχαν στη συζήτηση για τη θέσπιση ηλικιακών περιορισμών.

Όπως επισημαίνει, οι έρευνες καταγράφουν ήδη τις απόψεις και τις εμπειρίες χιλιάδων μαθητών. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η συμμετοχή των παιδιών στον διάλογο είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική προϋπόθεση για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν την προστασία τους.

Για να στηρίξει τη θέση του, παραλληλίζει τους ηλικιακούς περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με εκείνους που ισχύουν για το κάπνισμα, το αλκοόλ και την οδήγηση.

Το επιχείρημά του είναι ότι η Πολιτεία οφείλει να ακούει τους ανηλίκους και ταυτόχρονα να αναλαμβάνει την ευθύνη της, αξιολογώντας τα επιστημονικά δεδομένα, την ηλικία των χρηστών και τους πιθανούς κινδύνους.

Τι γίνεται αν οι ανήλικοι αναζητήσουν άλλες, πιο επικίνδυνες διεξόδους;

Ένα ακόμη ζήτημα που τίθεται στη δημόσια συζήτηση είναι το ενδεχόμενο οι ηλικιακοί περιορισμοί να οδηγήσουν ορισμένους ανηλίκους σε άλλες, ενδεχομένως πιο επικίνδυνες, διαδικτυακές δραστηριότητες ή πλατφόρμες.

Ο Άκης Σκέρτσος αναγνωρίζει ότι πρόκειται για έναν κίνδυνο που χρειάζεται παρακολούθηση και αντιμετώπιση. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η πιθανότητα παράκαμψης των περιορισμών δεν αποτελεί από μόνη της λόγο εγκατάλειψης της προσπάθειας προστασίας.

Χρησιμοποιεί, μάλιστα, ως παράδειγμα τα όρια ταχύτητας στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, σημειώνοντας ότι η πιθανότητα παραβίασής τους δεν οδηγεί στην κατάργησή τους, αλλά στην ανάγκη για ελέγχους και αποτελεσματική εφαρμογή.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει τη σημασία της ψηφιακής παιδείας, της στήριξης των οικογενειών και της ενίσχυσης των δυνατοτήτων των παιδιών για άθληση, δημιουργία και κοινωνική συναναστροφή.

Το ζητούμενο: Προστασία με ουσιαστική συμμετοχή των παιδιών

Η συζήτηση για τα όρια ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν περιορίζεται στο εάν πρέπει να θεσπιστούν περιορισμοί. Αφορά επίσης τον τρόπο εφαρμογής τους, την επαλήθευση της ηλικίας, την προστασία της ιδιωτικότητας και την αντιμετώπιση των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν από την παράκαμψή τους.

Τα στοιχεία των ερευνών που επικαλείται ο Άκης Σκέρτσος καταγράφουν αυξημένο χρόνο χρήσης και ενδείξεις προβληματικής ενασχόλησης μεταξύ των εφήβων. Το πώς θα μεταφραστούν αυτά τα δεδομένα σε αποτελεσματικές πολιτικές παραμένει κρίσιμο ζήτημα.

Το βασικό ερώτημα είναι πλέον πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα προστατεύει τους ανηλίκους, θα λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη δική τους φωνή και θα συνδυάζει τους ηλικιακούς περιορισμούς με την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ουσιαστική υποστήριξη των οικογενειών.

________________________________________________________________________________________

Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη

Η ενημέρωση συνεχίζεται και στα social media. Ακολουθήστε μας για να μη χάνετε όσα συμβαίνουν στην Κορινθία, την Πελοπόννησο και την Ελλάδα.

🔹 IsthmosNews.gr — Ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook

🔹 ΔΗμότης της Κορινθίας — Ακολουθήστε μας στο Facebook

🔹 ΔΗμότης της Κορινθίας | by IsthmosNews — Ακολουθήστε τη σελίδα