Ειδικός Φόρος επί των Ακινήτων: Τι αλλάζει για τους Δήμους

Άρθρο στο https://www.myota.gr/ 

Με την Απόφαση Α.1014/2026, που εκδόθηκε από τον Διοικητή της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, εξειδικεύεται το νέο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 18 του ν. 5219/2025 (Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας) αναφορικά με τον Ειδικό Φόρο επί των Ακινήτων, καθορίζοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τη διαδικασία χορήγησης απαλλαγών.

Η απόφαση έχει άμεσο και ουσιαστικό ενδιαφέρον για τους Δήμους, τις δημοτικές επιχειρήσεις και τα λοιπά νομικά πρόσωπα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς αποσαφηνίζει ποια ακίνητα απαλλάσσονται από τον φόρο και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Ποια δημοτικά νομικά πρόσωπα απαλλάσσονται από τον Ειδικό Φόρο

Σύμφωνα με το άρθρο 18 και την εφαρμοστική απόφαση:

Απαλλάσσονται από τον Ειδικό Φόρο επί των Ακινήτων, μεταξύ άλλων:

• Οι Δήμοι και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου αυτών
• Οι δημοτικές και κοινοτικές επιχειρήσεις
• Τα ημεδαπά ταμεία και οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης
• Νομικά πρόσωπα κοινωφελούς σκοπού που εποπτεύονται από δημόσια αρχή
• Ημεδαπά ιδρύματα, σωματεία και μουσεία
• Οργανώσεις Κοινωνίας Πολιτών (Ο.Κοι.Π.) εγγεγραμμένες στο σχετικό μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών

Η απαλλαγή αφορά ακίνητα που ανήκουν κατά κυριότητα ή χρήση στα παραπάνω νομικά πρόσωπα, εφόσον εξυπηρετούν τον θεσμικό ή κοινωφελή τους σκοπό.

Απαιτούμενα δικαιολογητικά για Δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις

Για τα δημοτικά νομικά πρόσωπα και τις δημοτικές επιχειρήσεις, η απόφαση προβλέπει ως βασικό δικαιολογητικό:

• Επικυρωμένο αντίγραφο του καταστατικού, οργανισμού ή συστατικού εγγράφου, με όλες τις τροποποιήσεις
• Όπου απαιτείται, απόδειξη νόμιμης δημοσίευσης σε ΦΕΚ
• Για κοινωφελή ιδρύματα: βεβαίωση εποπτείας από δημόσια αρχή ή Αποκεντρωμένη Διοίκηση
• Για Ο.Κοι.Π.: βεβαίωση εγγραφής στο Ειδικό Μητρώο ή στη Δημόσια Βάση Δεδομένων Ο.Κοι.Π.

Τα δικαιολογητικά πρέπει να αποδεικνύουν ότι το νομικό πρόσωπο υφίσταται νόμιμα και λειτουργεί με σκοπό που καλύπτεται ρητά από τον νόμο.

Διαδικασία χορήγησης απαλλαγής – Τι πρέπει να κάνουν οι Δήμοι

Η απαλλαγή δεν χορηγείται αυτόματα. Απαιτείται συγκεκριμένη διοικητική διαδικασία:

1. Υποβολή αίτησης απαλλαγής
   • Έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιανουαρίου κάθε έτους
   • Μέσω της πλατφόρμας myAADE – «Τα Αιτήματά μου» ή
   • Με φυσικό φάκελο στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. ή ΚΕΦΟΚ
2. Ξεχωριστή αίτηση για κάθε ακίνητο
3. Διενέργεια μερικού φορολογικού ελέγχου
   • Από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ή ΕΛ.ΚΕ.
   • Έλεγχος δικαιολογητικών και σκοπού χρήσης του ακινήτου
4. Έκδοση πράξης χορήγησης ή απόρριψης απαλλαγής
   • Εντός τριών (3) μηνών από την υποβολή της αίτησης
   • Η πράξη κοινοποιείται υποχρεωτικά στον αιτούντα

Μεταβατικές διατάξεις – Τι ισχύει ειδικά για το 2026

Για το φορολογικό έτος 2026 προβλέπεται ειδική μεταβατική ρύθμιση:

• Οι αιτήσεις απαλλαγής για ορισμένες κατηγορίες νομικών προσώπων (όπως κοινωφελείς φορείς) μπορούν να υποβληθούν εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης
• Απορριφθείσες αιτήσεις πριν τη δημοσίευση μπορούν να επανυποβληθούν εμπρόθεσμα

Τι σημαίνει πρακτικά για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Η απόφαση:

• Θέτει σαφές και τυποποιημένο πλαίσιο για τις απαλλαγές
• Μεταφέρει την ευθύνη στους Δήμους να οργανώσουν εγκαίρως τα δικαιολογητικά τους
• Καθιστά κρίσιμη τη συνεργασία οικονομικών υπηρεσιών, νομικών προσώπων και Δ.Ο.Υ.
• Αποτρέπει μελλοντικές φορολογικές επιβαρύνσεις και δημοσιονομικούς κινδύνους για δημοτική περιουσία

Δείτε εδώ την απόφαση