Άρθρο στο https://www.myota.gr/ :Νέο πρότυπο κανονισμό θα κληθούν πολύ σύντομα να ψηφίσουν τα Δημοτικά Συμβούλιο αφού σημαντικές είναι οι αλλαγές στη λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων που φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει το θεσμικό πλαίσιο και να προσαρμόσει τη λειτουργία των οργάνων της αυτοδιοίκησης στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής. Οι νέες διατάξεις επηρεάζουν τη δημοσιότητα των συνεδριάσεων, τη συμμετοχή των παρατάξεων, τη λειτουργία της αντιπολίτευσης, τη δημοσίευση των αποφάσεων και τη διαφάνεια απέναντι στους πολίτες.
Υποχρεωτική ζωντανή μετάδοση των συνεδριάσεων
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες είναι η υποχρεωτική διαδικτυακή μετάδοση των δημόσιων συνεδριάσεων των Δημοτικών Συμβουλίων. Οι δήμοι υποχρεώνονται να μεταδίδουν ζωντανά τις συνεδριάσεις τους μέσω της ιστοσελίδας τους ή μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης, διασφαλίζοντας τη δυνατότητα παρακολούθησης από τους πολίτες ακόμη και όταν οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα.
Παράλληλα, εισάγεται αναλυτικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων για τη μετάδοση εικόνας και ήχου, ενώ η διεξαγωγή συνεδρίασης χωρίς δημόσια μετάδοση καθίσταται δυσκολότερη, καθώς απαιτείται πλέον απόφαση των τριών πέμπτων του συνόλου των μελών του συμβουλίου.
Αλλαγές στον τρόπο λήψης αποφάσεων και την απαρτία
Ο νέος Κώδικας αποσαφηνίζει τον τρόπο υπολογισμού της πλειοψηφίας κατά τη λήψη αποφάσεων των Δημοτικών Συμβουλίων και αντιμετωπίζει ζητήματα που συχνά προκαλούσαν ερμηνευτικές διαφωνίες. Προβλέπεται πλέον ρητά ότι οι σύμβουλοι που δηλώνουν αποχή ή ψηφίζουν λευκό δεν υπολογίζονται στον αριθμό των παρόντων για τον σχηματισμό της απαιτούμενης πλειοψηφίας. Παράλληλα, καθορίζεται με σαφήνεια τι ισχύει όταν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης αποχωρούν σύμβουλοι και μειώνεται ο αριθμός των συμμετεχόντων. Στις περιπτώσεις αυτές, οι αποφάσεις δεν μπορούν να ληφθούν από έναν πολύ μικρό αριθμό παρόντων, καθώς απαιτείται ελάχιστος αριθμός θετικών ψήφων που συνδέεται με το όριο της νόμιμης απαρτίας. Με τις διατάξεις αυτές επιχειρείται να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου και να περιοριστούν αμφισβητήσεις σχετικά με τη νομιμότητα των αποφάσεων των συλλογικών οργάνων των δήμων.
Υποχρεωτική η συζήτηση θεμάτων της αντιπολίτευσης
Ο νέος Κώδικας παρέχει για πρώτη φορά θεσμοθετημένο δικαίωμα στις παρατάξεις της μειοψηφίας να επιβάλλουν την εγγραφή θεμάτων στην ημερήσια διάταξη.
Η μείζων μειοψηφία αποκτά το δικαίωμα να θέτει υποχρεωτικά έως τρία θέματα ετησίως προς συζήτηση, ενώ κάθε άλλη παράταξη της μειοψηφίας μπορεί να επιβάλλει την εγγραφή ενός θέματος τον χρόνο. Η διάταξη αυτή ενισχύει τον ελεγκτικό ρόλο της αντιπολίτευσης και περιορίζει τη δυνατότητα της εκάστοτε δημοτικής αρχής να καθορίζει αποκλειστικά τη θεματολογία των συνεδριάσεων, αν και ο διαχωρισμός των παρατάξεων της μειοψηφίας ακόμη και στη περίπτωση που έχουν μια ψήφο διαφορά ακούγεται περίεργη.
Επίσης ο νέος Κώδικας καθορίζει πλέον νομοθετικά τη σειρά των ομιλητών:
- Δήμαρχος
- Αρμόδιος Αντιδήμαρχος
- Επικεφαλής μειοψηφίας (κατά σειρά δύναμης)
- Ειδικοί αγορητές
- Λοιποί σύμβουλοι
Στον ισχύοντα Πρότυπο Κανονισμό υπήρχε επίσης προνομιακή μεταχείριση του δημάρχου στις συζητήσεις, όμως η ακριβής σειρά ομιλητών ρυθμιζόταν κυρίως από τον κανονισμό λειτουργίας και τη διεύθυνση της συζήτησης από τον πρόεδρο.
Νέος ρόλος για το Συμβούλιο Νέων και τον Συμπαραστάτη του Δημότη
Στο πλαίσιο διεύρυνσης της συμμετοχής, ο νέος Κώδικας ενσωματώνει στη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου νέους θεσμικούς συνομιλητές.
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Νέων καλείται υποχρεωτικά στις συνεδριάσεις και αποκτά δικαίωμα τοποθέτησης, ενώ αντίστοιχα ενισχύεται ο ρόλος του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, ο οποίος μπορεί να συμμετέχει στις συζητήσεις και να καταθέτει απόψεις για θέματα της αρμοδιότητάς του. Αποκτούν δικαίωμα να βάλουν και θέματα στην λογοδοσία.
Νέο καθεστώς για ανεξαρτητοποιήσεις και παρατάξεις
Ο Κώδικας επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα των ανεξαρτητοποιήσεων δημοτικών συμβούλων.
Όποιος σύμβουλος ανεξαρτητοποιείται ή διαγράφεται από την παράταξή του χάνει αυτοδικαίως τις θέσεις που κατέχει στο προεδρείο, στη Δημοτική Επιτροπή και στα λοιπά συλλογικά όργανα, εφόσον εξελέγη σε αυτές ως εκπρόσωπος της παράταξής του.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα δημιουργίας νέας παράταξης από ανεξαρτητοποιημένους ή διαγραφέντες συμβούλους, εφόσον συγκεντρώνουν αριθμό μελών μεγαλύτερο από το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού των συμβούλων. Η νέα παράταξη αποκτά δικαιώματα εκπροσώπησης στα όργανα του δήμου υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ψηφιακά πρακτικά και αυξημένη διαφάνεια
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημοσιοποίηση των εργασιών των συμβουλίων.
Τα πρακτικά των συνεδριάσεων θα τηρούνται πλέον σε ηλεκτρονική μορφή, θα υπογράφονται ψηφιακά και θα αναρτώνται υποχρεωτικά στο σύνολό τους στις ιστοσελίδες των δήμων. Προβλέπεται μάλιστα πειθαρχική ευθύνη για τον πρόεδρο και τον γραμματέα του συμβουλίου σε περίπτωση μη τήρησης ή μη ανάρτησης των πρακτικών.
Επιπλέον, οι αποφάσεις των συμβουλίων θα πρέπει να δημοσιοποιούνται μέσα σε τρεις ημέρες από τη συνεδρίαση, συνοδευόμενες από περίληψη του περιεχομένου τους και αναφορά στη στάση της μειοψηφίας.
Περισσότερη ενημέρωση των πολιτών
Ο νέος Κώδικας εισάγει και διατάξεις που ενισχύουν την άμεση ενημέρωση των πολιτών.
Όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται αιτήσεις ή αναφορές δημοτών, οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά πριν από τη συνεδρίαση. Παράλληλα, οι κανονιστικές αποφάσεις των δήμων θα πρέπει να δημοσιοποιούνται με κάθε πρόσφορο μέσο, ώστε να εξασφαλίζεται η ευρύτερη δυνατή ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας.
Ψηφιακή διαφάνεια και ανοικτά δεδομένα
Οι νέες διατάξεις συνδέουν τη λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων με τη «Διαύγεια», το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (ΜΗΤΟΣ) και το πλαίσιο των ανοικτών δεδομένων. Στόχος είναι οι αποφάσεις και οι διοικητικές διαδικασίες να είναι ευκολότερα προσβάσιμες και αξιοποιήσιμες από τους πολίτες και τους φορείς.
Νέοι κανόνες για τις προσκλήσεις και τις εισηγήσεις των θεμάτων
Ο νέος Κώδικας εισάγει επίσης πιο αυστηρές υποχρεώσεις ως προς την προετοιμασία των συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου. Η πρόσκληση για τακτική συνεδρίαση θα πρέπει πλέον να αποστέλλεται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε όλους τους συμβούλους και να συνοδεύεται από τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών για κάθε θέμα της ημερήσιας διάταξης. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η έγκαιρη ενημέρωση των δημοτικών συμβούλων και περιορίζονται φαινόμενα ελλιπούς προετοιμασίας ή καθυστερημένης διάθεσης των σχετικών εγγράφων.
Παράλληλα, όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται αιτήσεις, αναφορές ή προτάσεις πολιτών, οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά πριν από τη συνεδρίαση, ώστε να γνωρίζουν πότε θα συζητηθεί το θέμα που τους αφορά.
Μεγαλύτερη διαφάνεια στις αποφάσεις «δια περιφοράς»
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις κατεπείγουσες συνεδριάσεις που πραγματοποιούνται «δια περιφοράς», δηλαδή χωρίς φυσική παρουσία ή τηλεδιάσκεψη, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, γραπτών μηνυμάτων ή τηλεφωνικής επικοινωνίας. Ο νέος Κώδικας ορίζει ότι όλες οι αποφάσεις που λαμβάνονται με αυτή τη διαδικασία πρέπει υποχρεωτικά να ανακοινώνονται στην πρώτη τακτική συνεδρίαση που ακολουθεί.
Η διάταξη αυτή ενισχύει τον έλεγχο και τη λογοδοσία, καθώς διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε έκτακτες συνθήκες τίθενται στη συνέχεια υπόψη ολόκληρου του Δημοτικού Συμβουλίου και καταγράφονται δημόσια στα πρακτικά.
Αλλαγές στη λογοδοσία της δημοτικής αρχής
Ο νέος Κώδικας τροποποιεί και τον θεσμό της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας της δημοτικής αρχής. Ενώ σήμερα η συνεδρίαση λογοδοσίας πραγματοποιείται υποχρεωτικά κάθε δύο μήνες, πλέον θα διεξάγεται το αργότερο κάθε τέσσερις μήνες, μειώνοντας τις ευκαιρίες δημόσιου ελέγχου της δημοτικής αρχής από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, ενισχύεται η συμμετοχή θεσμικών φορέων στη διαδικασία, καθώς ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης, το Συμβούλιο Νέων και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων αποκτούν τη δυνατότητα να θέτουν θέματα προς συζήτηση στις συνεδριάσεις λογοδοσίας. Η αλλαγή αυτή συνδυάζει τη μείωση της συχνότητας των συνεδριάσεων με τη διεύρυνση των φορέων που μπορούν να συμβάλουν στον δημόσιο έλεγχο και τον διάλογο για τη λειτουργία του δήμου.
Νέο πλαίσιο για τον απολογισμό πεπραγμένων της δημοτικής αρχής
Αλλαγές φέρνει ο νέος Κώδικας και στη διαδικασία του απολογισμού πεπραγμένων της δημοτικής αρχής. Για πρώτη φορά ορίζεται συγκεκριμένη ημερομηνία διεξαγωγής του απολογισμού, καθώς η ειδική δημόσια συνεδρίαση θα πραγματοποιείται στις 31 Μαΐου του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου έτους της δημοτικής περιόδου. Παράλληλα, προβλέπονται αυξημένες υποχρεώσεις δημοσιότητας, καθώς η συνεδρίαση θα πρέπει να ανακοινώνεται τουλάχιστον δεκαπέντε ημέρες νωρίτερα, να προβάλλεται μέσω της ιστοσελίδας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης του δήμου και να λαμβάνεται μέριμνα για τη μετάδοσή της μέσω διαδικτύου και μέσων ενημέρωσης. Στον απολογισμό παρουσιάζονται τα πεπραγμένα της δημοτικής αρχής, τα οικονομικά στοιχεία, η πορεία υλοποίησης του προγράμματος δράσης και οι εκθέσεις του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, με στόχο την ενίσχυση της λογοδοσίας και της ενημέρωσης των πολιτών για το έργο της δημοτικής διοίκησης.
Ένας πιο ψηφιακός αλλά και πιο θεσμοθετημένος τρόπος λειτουργίας
Συνολικά, ο νέος Κώδικας δεν αλλάζει τη βασική δομή του Δημοτικού Συμβουλίου, εισάγει όμως σημαντικές παρεμβάσεις στη διαφάνεια, την ψηφιακή λειτουργία και τη συμμετοχή των πολιτών. Παράλληλα, επιχειρεί να ρυθμίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια ζητήματα που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονταν αποσπασματικά, όπως οι ανεξαρτητοποιήσεις συμβούλων, η δημοσιότητα των συνεδριάσεων και η πρόσβαση των πολιτών στις αποφάσεις των δήμων.
Το κατά πόσο οι νέες διατάξεις θα ενισχύσουν ουσιαστικά τη δημοκρατική λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων ή θα παραμείνουν κυρίως μια εκτεταμένη κωδικοποίηση του υφιστάμενου πλαισίου, θα φανεί στην πράξη με την εφαρμογή του νέου Κώδικα από τους δήμους της χώρας καθώς στην διαβούλευση υπάρχουν πολλές ενστάσεις.
IsthmosNews.gr — Το site που έγινε καθημερινή σου συνήθεια.