Μυστηριακές τελετές ίασης, τελετουργική δεξαμενή και πλούσιο νεκροταφείο αποκαλύπτουν τη θρησκευτική και πολεοδομική εξέλιξη της πόλης
Ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 2025 οι εργασίες της συστηματικής αρχαιολογικής ανασκαφής στην αρχαία Τενέα, φέρνοντας στο φως εξαιρετικά σημαντικά ευρήματα που φωτίζουν τη θρησκευτική, κοινωνική και πολεοδομική εξέλιξη της πόλης από τους αρχαϊκούς έως και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους.
Στην περιοχή πέριξ του Ταφικού Μνημείου ΙΙΙ αποκαλύφθηκε εκτεταμένο οικοδομικό συγκρότημα με συνεχή χρήση για περισσότερους από δέκα αιώνες. Επίκεντρο της αρχαϊκής φάσης αποτελεί ένα ορθογώνιο υπόγειο κτίριο, γύρω από το οποίο διαμορφώνεται μεγάλο λιθόστρωτο πλάτωμα. Το πλάτωμα οριοθετείται στα βόρεια από αρχαία οδό με αναλημματικό τοίχο και σειρά λειτουργικών χώρων, ενώ στα νότια εντοπίστηκε κτίριο με επιμέρους εσωτερικούς χώρους.
Τελετουργική δεξαμενή και λατρεία ίασης
Κατά τους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους, το υπόγειο κτίριο μετατρέπεται σε στεγασμένη τελετουργική δεξαμενή, συνδεδεμένη με πρακτικές ίασης. Στα ανατολικά της διαμορφώνονται βοηθητικοί χώροι που υποστήριζαν τη λειτουργία της. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα μαρτυρούν την ύπαρξη επιμελημένου λατρευτικού συγκροτήματος με ενιαίο χαρακτήρα.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι τα κινητά ευρήματα από τον χώρο της δεξαμενής: ασημένιος στατήρας κοπής Κορίνθου (549–510 π.Χ.), καθώς και πλήθος αναθηματικών πήλινων ομοιωμάτων ανθρωπίνων μελών – δάχτυλα, χέρι, κάτω άκρο – μαζί με πήλινο αναθηματικό προσωπείο, που αποδίδεται πιθανότατα στον Αρποκράτη – Ώρο παιδί.
Τα ευρήματα αυτά, σε συνδυασμό με αντίστοιχα της ανασκαφικής περιόδου του 2024, όπως μεταλλικά εργαλεία παρασκευής φαρμάκων και ποσότητα αρσενικού, επιβεβαιώνουν ότι ο χώρος συνδέεται με μυστηριακές τελετές ίασης. Κεντρικό ρόλο είχε η δεξαμενή, όπου η ίαση επιτυγχανόταν μέσω κάθαρσης και εγκοίμησης σε άμεση επαφή με το νερό.
Θρησκευτικός συγκρητισμός και οικουμενικές λατρείες
Η παρουσία του Αρποκράτη και του Σάραπη, σε συνδυασμό με παλαιότερα ευρήματα – όπως χρυσό δαχτυλίδι με σφραγιδόλιθο που απεικονίζει τον Απόλλωνα Ιατρό, πήλινο ανάγλυφο πετεινού, ακροκέραμα, λύχνοι και χρυσά φύλλα λωτού – καταδεικνύει έντονο θρησκευτικό συγκρητισμό. Η Τενέα φαίνεται να ακολουθεί τα πολιτιστικά και θρησκευτικά ρεύματα που προέρχονται από την Αίγυπτο και αποκτούν οικουμενικό χαρακτήρα κατά την περίοδο των Πτολεμαίων.
Το αρχαϊκό υπόγειο κτίριο και το πλάτωμα αποτελούν πιθανότατα τον αρχικό πυρήνα του ιερού, ενώ ο δρόμος με τον αναλημματικό τοίχο αποδεικνύει ότι ήδη από την αρχαϊκή εποχή ο ιερός χώρος είχε σαφώς οριοθετηθεί στα όρια των νεκροταφείων της πόλης.
Από ιερό σε νεκροταφείο
Στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., πιθανότατα στο πλαίσιο γενικότερης πολεοδομικής αναδιάρθρωσης της ρωμαϊκής πόλης, ο χαρακτήρας του χώρου αλλάζει ριζικά. Το ιερό μετατρέπεται σε εκτεταμένο νεκροταφείο, το οποίο χρησιμοποιείται έως και τον 5ο αιώνα μ.Χ.
Συνολικά ανασκάφηκαν 23 τάφοι, πλούσια κτερισμένοι με νομίσματα, χρυσά και χάλκινα κοσμήματα, υάλινες χάντρες και μυροδοχεία, πήλινα αγγεία, λύχνους και άλλα αντικείμενα. Παράλληλα, εντός του οικιστικού ιστού της πόλης εντοπίστηκαν νέες δομές κατοίκησης ρωμαϊκών και ύστερων ρωμαϊκών χρόνων.
Το ανασκαφικό πρόγραμμα
Το πρόγραμμα της Αρχαίας Τενέας υλοποιείται από τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΔΙ.Π.Κ.Α.), υπό τη διεύθυνση της Δρ. Ελένης Κόρκα και με υπεύθυνη την αρχαιολόγο της ΕΦΑ Κορινθίας, κ. Π. Ευαγγέλογλου. Υποστηρίζεται από πολυάριθμη διεπιστημονική ομάδα αρχαιολόγων, επιστημόνων και τεχνικών.
Σημαντική είναι η συμβολή της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Δήμου Κορινθίων και της εταιρείας METLEN, καθώς και των σωματείων «Φίλοι Αρχαίας Τενέας» και «Τενεάτισσες». Θερμές ευχαριστίες απευθύνονται και στους ιδιοκτήτες των αγροτεμαχίων και στους ιδιώτες που στήριξαν έμπρακτα τη φιλοξενία της ανασκαφικής ομάδας.
Πηγή: Δελτίο Τύπου Υπουργείου Πολιτισμού
IsthmosNews.gr — Το site που έγινε καθημερινή σου συνήθεια.