17 Οκτωβρίου 2026: Παγκόσμια Ημέρα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Ο Χορός της Τράτας ενώνει Περαχώρα και Λουτράκι

Θάνος Κώτσης: Η παράδοση δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά αποτελεί ζωντανή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές

Σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αναδεικνύεται η σημασία της διαφύλαξης των παραδόσεων, των εθίμων και των πολιτιστικών πρακτικών που διαμορφώνουν την ταυτότητα κάθε τόπου.

Για την Κορινθία, ο Χορός της Τράτας, γνωστός και ως Χορός του Χαραλάμπη, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ζωντανής πολιτιστικής κληρονομιάς. Ένα έθιμο που συνδέει την Περαχώρα με το Λουτράκι, διατηρώντας ζωντανή την κοινή ιστορική μνήμη και τους δεσμούς των δύο κοινοτήτων.

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, ο Θάνος Κώτσης, πρόεδρος του συλλόγου «Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Περαχώρας» και υποψήφιος διδάκτωρ Λαογραφίας και Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, καταθέτει τις σκέψεις του για τη σημασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από τη δεκατριετή προσωπική του έρευνα για τον Χορό της Τράτας.

Ο Χορός της Τράτας στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Από το 2025, ο Χορός της Τράτας περιλαμβάνεται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, εξέλιξη που αναδεικνύει τη σημασία του για την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.

Ο σχετικός φάκελος κατατέθηκε έπειτα από πρόταση του Θάνου Κώτση προς τον Σύνδεσμο Λουτρακιωτών – Περαχωριτών «Ο Ίβυκος», ο οποίος αποτελεί τον βασικό φορέα διοργάνωσης του χορού στο Λουτράκι από τη δεκαετία του 1980. Ο ίδιος ανέλαβε τη σύνταξη και την επιστημονική επιμέλεια του φακέλου.

Η ένταξη έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο «Ίβυκος» συγκροτήθηκε με στόχο την ανάδειξη της κοινής πολιτισμικής κληρονομιάς των δύο κοινοτήτων.

Ο Χορός της Τράτας γεννήθηκε στην Περαχώρα και μεταφέρθηκε στο Λουτράκι από Περαχωρίτες που εγκαταστάθηκαν στον νέο οικισμό στα τέλη του 19ου αιώνα. Έκτοτε, αποτελεί σημείο αναφοράς για τη συλλογική μνήμη και έναν ζωντανό σύνδεσμο ανάμεσα στους κατοίκους των δύο περιοχών.

Δεκατρία χρόνια έρευνας για μια παράδοση που συνεχίζεται

Η ενασχόληση του Θάνου Κώτση με τον Χορό της Τράτας ξεκίνησε το 2013, όταν πραγματοποίησε την πρώτη εθνογραφική του εργασία στο πλαίσιο των πανεπιστημιακών σπουδών του στη Λαογραφία.

Η πολυετής έρευνα ανέδειξε όχι μόνο την ιστορική διαδρομή του εθίμου, αλλά και τη σημασία του για τις σύγχρονες κοινότητες. Όπως επισημαίνει, η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια αυστηρή διάκριση ανάμεσα στο υλικό και το άυλο, καθώς συνδέεται με τους χώρους, τα αντικείμενα, τις εμπειρίες, τις γνώσεις και τις σχέσεις των ανθρώπων.

Παρά τις δυσκολίες και τους προβληματισμούς που συνοδεύουν τις πολιτικές ανάδειξης της παράδοσης, η καταγραφή ενός στοιχείου στο Εθνικό Ευρετήριο μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την ίδια την κοινότητα.

Η τοπική ταυτότητα απέναντι στην ομοιομορφία της εποχής

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της αναγνώρισης του Χορού της Τράτας, σύμφωνα με τον Θάνο Κώτση, είναι η διεκδίκηση ορατότητας για τις δύο κοινότητες σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόσωπος.

Ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπου ο τουρισμός έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας, η επανασύνδεση με την ιστορία και την παράδοση αποκτά ξεχωριστή σημασία.

Η διατήρηση των εθίμων δίνει στους μεγαλύτερους τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις εμπειρίες και τις μνήμες τους στις νεότερες γενιές. Παράλληλα, προσφέρει στους νέους την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους και να κατανοήσουν τις πολιτιστικές ρίζες της κοινότητάς τους.

Η πολιτιστική κληρονομιά ως ευθύνη και προοπτική

Η σημερινή ημέρα αποτελεί αφορμή να αναδειχθεί και ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να συμβάλουν στην καταγραφή, τη μελέτη και την προβολή των τοπικών πολιτιστικών πρακτικών, αλλά και να στηρίξουν πρωτοβουλίες που φέρνουν τους νέους πιο κοντά στην ιστορία και τις παραδόσεις του τόπου τους.

Παράλληλα, η συστηματική τεκμηρίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να ενισχύσει τη δυνατότητα διεκδίκησης εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, υποστηρίζοντας τις πολιτιστικές δομές και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

Κλείνοντας τον προσωπικό του αναστοχασμό, ο Θάνος Κώτσης υπογραμμίζει τη σημασία της σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με τις πραγματικές ανάγκες των κοινοτήτων. Η Λαογραφία, όπως επισημαίνει, έχει ουσιαστικό ρόλο όταν βγαίνει από τα όρια των ακαδημαϊκών αιθουσών και συμβάλλει ενεργά στη διατήρηση και ανάδειξη της συλλογικής μνήμης.

Σήμερα, 17 Οκτωβρίου, η άυλη πολιτιστική κληρονομιά μάς υπενθυμίζει ότι η παράδοση παραμένει ζωντανή όταν οι άνθρωποι τη διατηρούν, τη μοιράζονται και τη μεταδίδουν στις επόμενες γενιές. Ο Χορός της Τράτας αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαχρονικής σχέσης ανάμεσα στην ιστορία, την κοινότητα και την ταυτότητα του τόπου.

Φωτογραφία: Ο Χορός της Τράτας στην πλατεία Ματσούκα, στην Περαχώρα, τη δεκαετία του 1970. Από την περιοδική έκθεση φωτογραφίας του Λαογραφικού Μουσείου Περαχώρας και του συλλόγου «Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Περαχώρας».

________________________________________________________________________________________

Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη

Η ενημέρωση συνεχίζεται και στα social media. Ακολουθήστε μας για να μη χάνετε όσα συμβαίνουν στην Κορινθία, την Πελοπόννησο και την Ελλάδα.

🔹 IsthmosNews.gr — Ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook

🔹 ΔΗμότης της Κορινθίας — Ακολουθήστε μας στο Facebook

🔹 ΔΗμότης της Κορινθίας | by IsthmosNews — Ακολουθήστε τη σελίδα