Social media: Τέλος η πρόσβαση για παιδιά κάτω των 15 ετών από 1η Ιανουαρίου 2027
Νέο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στην Ελλάδα – Τι αλλάζει για παιδιά, γονείς και πλατφόρμες
Τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε έναν ψηφιακό κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ. Και μαζί με την τεχνολογία αλλάζει και η ανάγκη για ουσιαστική προστασία των ανηλίκων.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τίθεται σε εφαρμογή στην Ελλάδα το νέο πλαίσιο που προβλέπει όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Με απλά λόγια, παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες social media που εμπίπτουν στη ρύθμιση.
Η αλλαγή αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος, καθώς η υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση των κοινωνικών δικτύων συνδέεται με προβληματική χρήση, διαταραχές ύπνου, δυσκολία συγκέντρωσης, έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, cyberbullying και επιβαρύνσεις στην ψυχική υγεία.
Τι προβλέπει το νέο μέτρο
Το ελληνικό πλαίσιο θέτει ως βασικό κανόνα ότι η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν θα επιτρέπεται σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Η εφαρμογή της ρύθμισης δεν βασίζεται στην απευθείας παρακολούθηση των παιδιών από το κράτος. Η κύρια ευθύνη συμμόρφωσης περνά στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουν αποτελεσματικούς και αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας.
Παράλληλα, προβλέπεται η επανεπαλήθευση της ηλικίας υφιστάμενων λογαριασμών, ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο λογαριασμών που εμφανίζουν διαφορετική ηλικία από την πραγματική.
Ποια social media αφορά
Η ρύθμιση αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης στις οποίες οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν με άλλους χρήστες.
Στις ενδεικτικές πλατφόρμες που αναφέρονται στο κυβερνητικό πλαίσιο περιλαμβάνονται το Facebook, το Instagram και το TikTok, ενώ η ακριβής εφαρμογή συνδέεται με τον ορισμό των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης που προβλέπει το ευρωπαϊκό ψηφιακό πλαίσιο.
Δεν πρόκειται, επομένως, για γενική απαγόρευση του διαδικτύου για παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση στοχεύει συγκεκριμένα στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στο σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ποιος θα ελέγχει την εφαρμογή
Το κράτος δεν θα ελέγχει έναν προς έναν τους χρήστες των social media.
Η εποπτεία θα γίνεται μέσω των αρμόδιων αρχών, με την ΕΕΤΤ ως Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών, σε συνεργασία με άλλες αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
Σε περίπτωση παραβιάσεων, ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενοι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί εποπτείας και επιβολής κυρώσεων.
Και τι γίνεται με την επαλήθευση ηλικίας;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα είναι το πώς θα αποδεικνύεται η ηλικία ενός χρήστη.
Το ελληνικό σχέδιο δεν επιβάλλει μία και μοναδική τεχνική μέθοδο επαλήθευσης ηλικίας. Οι λύσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές και αξιόπιστες, αλλά ταυτόχρονα να περιορίζουν τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και να προστατεύουν την ιδιωτικότητα.
Ως ενδεικτικά εργαλεία αναφέρονται το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς να καθίσταται υποχρεωτική η χρήση τους ούτε να αποκλείονται ισοδύναμες τεχνολογικές λύσεις.
Γιατί μπαίνει το όριο των 15 ετών
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η προστασία των ανηλίκων δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο που βλέπουν, αλλά και τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο είναι σχεδιασμένες οι ψηφιακές υπηρεσίες.
Αλγόριθμοι προτάσεων, συνεχής ροή περιεχομένου, ειδοποιήσεις και μηχανισμοί που ενθαρρύνουν την παραμονή στην πλατφόρμα μπορούν να οδηγήσουν σε υπερβολική χρήση.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η κυβέρνηση, ένας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση και χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι οι σύγχρονες πλατφόρμες είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν την προσοχή των χρηστών, ενώ η ατελείωτη κύλιση, τα σύντομα βίντεο και οι εξατομικευμένες ροές περιεχομένου μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο παραμονής των παιδιών στο διαδίκτυο και την έκθεσή τους σε επιβλαβές περιεχόμενο.
Η Ελλάδα κινείται παράλληλα με την Ευρώπη
Η ελληνική πρωτοβουλία δεν αποτελεί ένα απομονωμένο μέτρο.
Τον Σεπτέμβριο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση EU KIDS Act, με στόχο ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο.
Η πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, περιορισμούς στην πρόσβαση παιδιών κάτω των 13 ετών σε συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και θέτει ως ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο τα 15 έτη για τη δημιουργία αυτόνομου λογαριασμού σε συγκεκριμένες πλατφόρμες που θεωρούνται υψηλότερου κινδύνου για ανηλίκους.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο έχει ακόμη ευρύτερη φιλοσοφία, καθώς περιλαμβάνει ζητήματα που αφορούν πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, με έμφαση στην ασφάλεια ήδη από τον σχεδιασμό των υπηρεσιών.
Τι σημαίνει στην πράξη για τους γονείς
Η νέα πραγματικότητα σημαίνει ότι οι γονείς δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν την ψηφιακή παρουσία των παιδιών μόνο ως ζήτημα «χρόνου στην οθόνη».
Χρειάζεται ενημέρωση για:
- την ηλικία καταλληλότητας κάθε εφαρμογής,
- τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας,
- τα προσωπικά δεδομένα που μοιράζεται ένα παιδί,
- τον διαδικτυακό εκφοβισμό,
- την επικοινωνία με αγνώστους,
- το περιεχόμενο που προτείνουν οι αλγόριθμοι,
- αλλά και τη συνολική ισορροπία ανάμεσα στην ψηφιακή και την πραγματική ζωή.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συστήνει στους γονείς να χρησιμοποιούν ρυθμίσεις ιδιωτικότητας, να επιλέγουν εφαρμογές κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών και να αποφεύγουν την αλόγιστη δημοσίευση φωτογραφιών και πληροφοριών για τα παιδιά τους στο διαδίκτυο.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, αλλάζει το ψηφιακό τοπίο
Η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή όσον αφορά τη σχέση των παιδιών με τα social media.
Το όριο των 15 ετών δεν αποτελεί από μόνο του λύση για όλους τους κινδύνους του διαδικτύου. Είναι, όμως, μια σημαντική θεσμική παρέμβαση που μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις πλατφόρμες και επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο γονέων και πολιτείας στην προστασία των ανηλίκων.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι ένα: να γίνει η προστασία των παιδιών στον ψηφιακό κόσμο πραγματική και όχι απλώς ένας κανόνας στα χαρτιά.
———————————————————————————
Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη
