Άρθρο στο myota.gr : Με την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης ότι εκκινεί η κορυφαία θεσμική διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, ανοίγει επισήμως ένας νέος κύκλος πολιτικών, κοινοβουλευτικών και εσωκομματικών διεργασιών. Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται –μεταξύ άλλων– το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, ένα θέμα με ισχυρό θεσμικό, κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα.
Η εκκίνηση της διαδικασίας και ο κοινοβουλευτικός οδικός χάρτης
Ο Πρωθυπουργός, με επιστολή προς τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, τους κάλεσε να καταθέσουν προτάσεις για τις διατάξεις που θα τεθούν προς αναθεώρηση, καθώς και για τη σύνταξη της αιτιολογικής έκθεσης. Η προθεσμία λήγει στα τέλη Μαρτίου, ώστε από τον Απρίλιο να ξεκινήσουν οι εργασίες της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής.
Προτάσεις μπορούν να υποβάλουν και τα κόμματα της αντιπολίτευσης ή μεμονωμένοι βουλευτές, υπό την προϋπόθεση συγκέντρωσης τουλάχιστον 50 υπογραφών. Οι προτάσεις κατατίθενται στον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος τις ανακοινώνει στην Ολομέλεια και τις παραπέμπει στην αρμόδια Επιτροπή.
Η Επιτροπή έχει συνθετικό ρόλο: μπορεί να προσθέσει διατάξεις πέραν των αρχικών προτάσεων και να διατυπώσει την ανάγκη και την κατεύθυνση αλλαγής κάθε άρθρου. Η τελική διατύπωση, ωστόσο, ανήκει στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή.
Οι απαιτούμενες πλειοψηφίες και το θεσμικό «αγκάθι»
Η Ολομέλεια της Βουλής θα κληθεί να ψηφίσει δύο φορές –με διαφορά ενός μήνα– κάθε προτεινόμενη διάταξη.
- Για να προχωρήσει μια διάταξη απαιτούνται 151 ψήφοι σε κάθε ψηφοφορία.
- Αν συγκεντρώσει 180 ή περισσότερες ψήφους και στις δύο ψηφοφορίες, τότε στην Αναθεωρητική Βουλή αρκούν 151 ψήφοι για την τελική τροποποίηση.
- Αν λάβει μόνο 151 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή θα απαιτηθούν 180.
Αυτό το σύστημα αυξημένων πλειοψηφιών καθιστά την αναθεώρηση ιδιαίτερα απαιτητική, ειδικά σε ένα πολωμένο και πολυκομματικό κοινοβουλευτικό περιβάλλον.
Με το βλέμμα στο ΠΑΣΟΚ
Με δεδομένη την αριθμητική της Βουλής, η κυβερνητική στρατηγική στρέφεται αναγκαστικά προς το ΠΑΣΟΚ. Η Νέα Δημοκρατία διαθέτει 156 βουλευτές και μια σύμπλευση με τους 33 του ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να εξασφαλίσει την κρίσιμη πλειοψηφία των 180 ψήφων για ορισμένα άρθρα, «ξεκλειδώνοντας» τη διαδικασία.
Ωστόσο, μια τέτοια σύγκλιση δεν είναι πολιτικά αυτονόητη. Θέματα όπως το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ή το άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων αναμένεται να αναδείξουν εσωτερικές αντιφάσεις και πολιτικές αποκλίσεις στο εσωτερικό της Χαριλάου Τρικούπη.
Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων στο επίκεντρο
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της επικείμενης αναθεώρησης είναι ο επανακαθορισμός της έννοιας της μονιμότητας στο Δημόσιο. Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι μια σύγχρονη και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση πρέπει να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση, θέτοντας τη μονιμότητα σε «νέα βάση».
Στο ίδιο πνεύμα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε ότι στόχος δεν είναι η μαζική απόλυση, αλλά η σύνδεση της μονιμότητας με την αποδοτικότητα, τη συνέπεια και –όπου απαιτείται– την επιβράβευση.
Τι προβλέπει σήμερα το Σύνταγμα (Άρθρο 103)
Το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο κατοχυρώνει τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων που κατέχουν οργανικές θέσεις, επιτρέποντας την παύση ή τον υποβιβασμό τους μόνο υπό αυστηρές εγγυήσεις και με αποφάσεις υπηρεσιακών συμβουλίων. Παράλληλα:
- Προβλέπονται εξαιρέσεις για ανώτατους διοικητικούς ή πολιτικά διοριζόμενους υπαλλήλους.
- Κατοχυρώνεται η αξιοκρατική πρόσληψη μέσω αντικειμενικών κριτηρίων και ανεξάρτητης αρχής.
- Απαγορεύεται η μονιμοποίηση συμβασιούχων ιδιωτικού δικαίου.
Η μονιμότητα, επομένως, δεν είναι απόλυτη, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένες θεσμικές εγγυήσεις.
Τι ισχύει σήμερα για τις απολύσεις στο Δημόσιο
Σήμερα, η απόλυση μόνιμου δημοσίου υπαλλήλου επιτρέπεται κυρίως:
- για σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα (παράβαση καθήκοντος, διαφθορά, ανάρμοστη συμπεριφορά),
- για σοβαρές ποινικές διώξεις,
- ή αυτοδίκαια με τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας (67ο έτος).
Το υφιστάμενο πλαίσιο εστιάζει στην προστασία του κύρους της δημόσιας διοίκησης, όχι όμως στην αξιολόγηση της αποδοτικότητας ως κριτήριο διατήρησης της θέσης.
Πολιτικό και θεσμικό διακύβευμα
Η συζήτηση για τη μονιμότητα δεν αφορά μόνο το Δημόσιο. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης κράτους–πολίτη, τη λειτουργικότητα της διοίκησης και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Παράλληλα, αποτελεί πεδίο πολιτικών συγκρούσεων και αναζήτησης συναινέσεων, σε μια αναθεώρηση που –λόγω των αυξημένων πλειοψηφιών– δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ευρύτερες συνεργασίες.
Η συνταγματική αναθεώρηση, και ειδικά το ζήτημα της μονιμότητας, αναμένεται έτσι να αποτελέσει έναν από τους κεντρικούς άξονες της πολιτικής αντιπαράθεσης έως και τις εκλογές του 2027, με ανοιχτό το ερώτημα αν τελικά θα υπάρξει η αναγκαία θεσμική σύγκλιση.
IsthmosNews.gr — Το site που έγινε καθημερινή σου συνήθεια.