ΗΠΑ: Συναγερμός για τη δοκιμή του συστήματος έκτακτης ειδοποίησης – Τι ισχύει για τις φήμες περί blackout 90 ημερών
Ανησυχία και έντονη κινητικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει προκαλέσει η προγραμματισμένη για σήμερα, Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026, πανεθνική δοκιμή του συστήματος έκτακτης ειδοποίησης, με τις αρμόδιες αρχές να ξεκαθαρίζουν ότι δεν συνδέεται με επικείμενη διακοπή ηλεκτροδότησης ή κάποιο έκτακτο σχέδιο πολιτικής προστασίας.
Η προγραμματισμένη δοκιμή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA), σε συνεργασία με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC), έχει πυροδοτήσει πλήθος αναρτήσεων και σεναρίων στο διαδίκτυο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι ισχυρισμοί περί επικείμενου γενικευμένου blackout διάρκειας 90 ημερών, οι οποίοι έχουν προκαλέσει ερωτήματα και ανησυχία σε αρκετούς πολίτες.
Τι προβλέπει η δοκιμή της FEMA
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της FCC, η πανεθνική δοκιμή έχει προγραμματιστεί για τις 2:20 το μεσημέρι, ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ (ET).
Κατά τη διάρκειά της, τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, καλωδιακά δίκτυα, δορυφορικοί πάροχοι και άλλες συμμετέχουσες υπηρεσίες θα διακόψουν προσωρινά το κανονικό τους πρόγραμμα, προκειμένου να μεταδώσουν ένα δοκιμαστικό μήνυμα.
Το μήνυμα θα αναφέρει ρητά ότι πρόκειται αποκλειστικά για δοκιμή του εθνικού συστήματος ειδοποίησης και ότι δεν απαιτείται καμία ενέργεια από το κοινό.
Η διαδικασία αποσκοπεί στον έλεγχο της τεχνικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας του μηχανισμού, ώστε να διασφαλίζεται ότι μπορεί να μεταδώσει κρίσιμες πληροφορίες σε περίπτωση πραγματικής εθνικής έκτακτης ανάγκης.
Η συγκεκριμένη δοκιμή αφορά το Emergency Alert System (EAS), δηλαδή το σύστημα μετάδοσης προειδοποιήσεων μέσω τηλεόρασης και ραδιοφώνου. Δεν αποτελεί δοκιμή διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος ούτε προβλέπει αποστολή ειδοποίησης μέσω κινητών τηλεφώνων.
Οι φήμες για blackout 90 ημερών και η απάντηση των αρχών
Το τελευταίο διάστημα κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναρτήσεις που προειδοποιούν για ενδεχόμενη διακοπή ηλεκτροδότησης σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες, με διάρκεια έως και 90 ημέρες.
Ορισμένες από αυτές τις αναρτήσεις επιχειρούν να συνδέσουν τη δοκιμή της FEMA με υποτιθέμενα σχέδια έκτακτης ανάγκης, στρατιωτικές προετοιμασίες και σενάρια κατάρρευσης των ενεργειακών υποδομών.
Ωστόσο, οι σχετικοί ισχυρισμοί δεν συνοδεύονται από αξιόπιστα στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι επίκειται τέτοια διακοπή.
Σε δημοσίευμα ελέγχου γεγονότων του PolitiFact, στις 16 Νοεμβρίου, χαρακτηρίζεται ψευδής ο ισχυρισμός ότι έχει προγραμματιστεί εθνικό blackout 90 ημερών για τις 17 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι βίντεο που κυκλοφόρησε στο TikTok και εμφανίζει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει δήθεν μια τέτοια διακοπή ρεύματος είναι παραποιημένο. Το αυθεντικό βίντεο από συνέντευξη Τύπου της 9ης Νοεμβρίου δεν περιλαμβάνει σχετική ανακοίνωση.
Πώς δημιουργήθηκε η σύγχυση
Σημαντικό ρόλο στη διάδοση των σεναρίων φαίνεται να έχουν παίξει αναρτήσεις που συνδέουν την ημερομηνία της δοκιμής με παλαιότερα αποσπάσματα τηλεοπτικών σειρών, αλλά και με αναφορές σε σχέδια ενεργειακής ανθεκτικότητας στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σειρά κινουμένων σχεδίων «The Simpsons», καθώς χρήστες των κοινωνικών δικτύων επικαλούνται επεισόδιο στο οποίο παρουσιάζεται διακοπή ρεύματος στη φανταστική πόλη Σπρίνγκφιλντ.
Παράλληλα, συγχέονται προγράμματα προετοιμασίας στρατιωτικών εγκαταστάσεων για την αντιμετώπιση πιθανών ενεργειακών κρίσεων με υποτιθέμενες αποφάσεις για καθολική διακοπή ηλεκτροδότησης.
Πρόκειται, ωστόσο, για διαφορετικά ζητήματα, τα οποία δεν αποτελούν απόδειξη ότι έχει προγραμματιστεί γενικευμένο blackout.
Τι πρέπει να γνωρίζει το κοινό
Οι αμερικανικές αρχές διευκρινίζουν ότι η δοκιμή αποτελεί μέρος της θεσμοθετημένης διαδικασίας ελέγχου των συστημάτων δημόσιας προειδοποίησης. Η FEMA υποχρεούται από τον νόμο να πραγματοποιεί πανεθνική δοκιμή του συστήματος τουλάχιστον μία φορά ανά τριετία.
Επομένως:
- Η δοκιμή αφορά το σύστημα έκτακτης ειδοποίησης μέσω τηλεόρασης και ραδιοφώνου.
- Η προγραμματισμένη ώρα είναι 2:20 μ.μ. Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ.
- Το κοινό δεν χρειάζεται να προβεί σε καμία ενέργεια.
- Δεν προβλέπεται διακοπή ηλεκτροδότησης στο πλαίσιο της δοκιμής.
- Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ανακοίνωση για εθνικό blackout διάρκειας 90 ημερών.
- Εάν οι συνθήκες δεν επιτρέψουν την πραγματοποίηση της δοκιμής, έχει οριστεί ως εναλλακτική ημερομηνία η 3η Δεκεμβρίου 2026.
Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο εύκολα μια πραγματική ανακοίνωση κρατικού φορέα μπορεί να αποτελέσει αφορμή για τη διάδοση ανεπιβεβαίωτων σεναρίων.
Η διάκριση ανάμεσα στην πραγματική ενημέρωση και την παραπληροφόρηση είναι καθοριστική, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζητήματα δημόσιας ασφάλειας, καθώς η ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή τέτοιων ισχυρισμών μπορεί να προκαλέσει αδικαιολόγητο φόβο και σύγχυση στους πολίτες.
