Social media: Η Ελλάδα βάζει όριο ηλικίας τα 15 έτη – Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων
Στο επίκεντρο η επαλήθευση ηλικίας, η προστασία της ιδιωτικότητας και η αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού – Πότε προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο
Ένα νέο πλαίσιο κανόνων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προωθεί η κυβέρνηση, με βασικό άξονα τη θέσπιση ηλικιακού ορίου στα 15 έτη και την ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης από τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Η νομοθετική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, ενώ στις 13 Οκτωβρίου 2026 ξεκίνησε η κοινοβουλευτική επεξεργασία του σχεδίου νόμου, με τίτλο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Υγείας στις 12 Οκτωβρίου, η ψήφιση στην Ολομέλεια είχε προγραμματιστεί για τις 22 Οκτωβρίου 2026, ενώ η προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης εφαρμογής είναι η 1η Ιανουαρίου 2027. Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν τον κυβερνητικό σχεδιασμό και όχι επιβεβαίωση ότι το νομοσχέδιο έχει ήδη ψηφιστεί ή τεθεί σε ισχύ.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για τα social media
Κεντρική ρύθμιση αποτελεί η θέσπιση ορίου ηλικίας στα 15 έτη για την πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που θα καλύπτει η νομοθεσία. Με βάση την προτεινόμενη ρύθμιση, η πρόσβαση στις συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν θα επιτρέπεται σε παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Παράλληλα, προβλέπονται υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, όπως το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, για την επιβεβαίωση της ηλικιακής κατηγορίας χωρίς να απαιτείται η κοινοποίηση περισσότερων προσωπικών πληροφοριών από όσες είναι αναγκαίες.
Το ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί ένα σύστημα στο οποίο η προστασία των ανηλίκων θα συνδυάζεται με τον σεβασμό της ιδιωτικότητας και την ασφαλή χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών.
Άκης Σκέρτσος: «Η ψηφιακή ασυμμετρία πρέπει να λήξει εδώ»
Στη δημόσια τοποθέτησή του στις 13 Οκτωβρίου, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος έδωσε έμφαση στην ανάγκη ευρύτερης πολιτικής συναίνεσης για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού εθισμού.
Όπως υπογράμμισε, η πρωτοβουλία θα πρέπει να αποτελέσει πεδίο συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, καθώς η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο αφορά ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα και όχι αποκλειστικά την κυβερνητική πολιτική.
Ο υπουργός αναφέρθηκε, επίσης, στην ανάγκη αντιμετώπισης της ανισορροπίας ανάμεσα στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και στις οικογένειες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν μόνες τους τις συνέπειες της παρατεταμένης χρήσης των ψηφιακών πλατφορμών από τα παιδιά.
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του βρίσκεται το επιχειρηματικό μοντέλο ψηφιακών υπηρεσιών που επιδιώκουν να κρατούν τους χρήστες συνδεδεμένους για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με πιθανές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των ανηλίκων.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν συνιστά δαιμονοποίηση της τεχνολογίας. Αντίθετα, όπως ανέφερε, στόχος είναι να θεσπιστούν αποτελεσματικοί, εύλογοι και αναλογικοί περιορισμοί, με γνώμονα την προστασία των παιδιών.
Ψηφιακός εθισμός, ύπνος και ψυχική υγεία
Η κυβερνητική πρωτοβουλία συνδέεται με την αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην καθημερινότητα των παιδιών και των εφήβων.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου Υγείας, μεταξύ των κινδύνων που επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν περιλαμβάνονται η διαταραχή του ύπνου, η δυσκολία συγκέντρωσης, η κοινωνική απομόνωση, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και ο διαδικτυακός εκφοβισμός.
Η συζήτηση αφορά, επομένως, όχι μόνο τον χρόνο που περνούν οι ανήλικοι μπροστά σε μια οθόνη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι ψηφιακές υπηρεσίες που χρησιμοποιούν καθημερινά.
Η πολιτεία επιδιώκει να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις πλατφόρμες, ώστε η προστασία των παιδιών να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τις δυνατότητες ελέγχου των γονέων.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η πρόταση EU Kids Act
Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τη θέσπιση κοινών κανόνων προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναδείξει την ανάγκη αντιμετώπισης του ψηφιακού εθισμού και ενίσχυσης της προστασίας των παιδιών, ενώ η Ελλάδα συμμετέχει στις σχετικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για ασφαλέστερες ψηφιακές υπηρεσίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση EU Kids Act αφορά την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, με στόχο την προώθηση κοινών προσεγγίσεων για την ηλικιακή προστασία και την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Πρόκειται, ωστόσο, για διακριτή ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία και όχι για το ίδιο το ελληνικό νομοσχέδιο.
Τα επόμενα βήματα στη Βουλή
Σύμφωνα με το κοινοβουλευτικό πρόγραμμα, το σχέδιο νόμου κατατέθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 και εισήχθη στις 13 Οκτωβρίου για επεξεργασία και εξέταση από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία που έχει ανακοινωθεί είναι η 22α Οκτωβρίου, οπότε προγραμματίζεται η συζήτηση και η ψήφισή του στην Ολομέλεια. Η προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής έχει οριστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
Ο Άκης Σκέρτσος έχει, παράλληλα, αναφερθεί στην ανάγκη να ακουστούν οι επιστημονικοί και κρατικοί φορείς, καθώς και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, στο πλαίσιο της ακρόασης φορέων που έχει προγραμματιστεί για τις 16 Οκτωβρίου.
Το μεγάλο στοίχημα της εφαρμογής
Η θέσπιση ενός ηλικιακού ορίου αποτελεί μόνο την αρχή. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη, πώς θα ελέγχεται η συμμόρφωση των πλατφορμών και με ποιες εγγυήσεις θα προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών.
Εξίσου σημαντικό είναι να διασφαλιστεί ότι οι νέοι κανόνες θα συνοδεύονται από ενημέρωση, ψηφιακή εκπαίδευση και ουσιαστική στήριξη των οικογενειών.
Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο δεν αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη των γονέων. Απαιτεί συνεργασία της πολιτείας, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των ειδικών και των εταιρειών τεχνολογίας.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το νέο πλαίσιο θα μπορέσει να μετατρέψει τις εξαγγελίες σε αποτελεσματικούς κανόνες, που θα προστατεύουν τους ανηλίκους χωρίς να θίγουν αδικαιολόγητα την ιδιωτικότητα και τα δικαιώματά τους.
———————————————————————————
Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη
