Άρθρο στο www.myota.gr/ :Ο ΕΟΔΥ έχει δημιουργήσει ειδική ενημερωτική σελίδα για την προστασία των πολιτών από τις υψηλές θερμοκρασίες, συγκεντρώνοντας πρακτικές οδηγίες, πληροφορίες για τις ομάδες υψηλού κινδύνου και έτοιμο έντυπο υλικό. Πρόκειται για περιεχόμενο που μπορούν και πρέπει να αξιοποιήσουν οι Δήμοι, αναπαράγοντάς το στις ιστοσελίδες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα τις ημέρες κατά τις οποίες αναμένονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Η ενημέρωση για τον καύσωνα δεν αφορά μόνο την ανακοίνωση των κλιματιζόμενων αιθουσών που διαθέτει ένας Δήμος. Εξίσου σημαντική είναι η έγκαιρη μετάδοση απλών οδηγιών πρόληψης προς τους πολίτες και, κυρίως, προς όσους ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες.
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας έχει συγκεντρώσει σε ειδική ενότητα ένα ολοκληρωμένο πακέτο ενημέρωσης, το οποίο περιλαμβάνει οδηγίες για την προστασία από τη ζέστη, ειδικές συστάσεις για ηλικιωμένους, βρέφη και παιδιά, ενημέρωση για τη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία, καθώς και έτοιμη αφίσα και ενημερωτικό φυλλάδιο για τον καύσωνα 2026.
Το υλικό αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς μπορεί να ενταχθεί άμεσα στις τοπικές καμπάνιες πολιτικής προστασίας και δημόσιας υγείας.
Όλοι κινδυνεύουμε – κάποιοι όμως περισσότερο
Όπως επισημαίνει ο ΕΟΔΥ, όλοι οι άνθρωποι μπορεί να επηρεαστούν από την υπερβολική ζέστη, όμως ο κίνδυνος δεν είναι ίδιος για όλους.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται τα βρέφη, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, καθώς και άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, αναπνευστικά προβλήματα, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχικές νόσους, άνοια και σοβαρά νευρολογικά νοσήματα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και για όσους λαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι κατά τις περιόδους υψηλών θερμοκρασιών οι συγκεκριμένοι πολίτες πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για το εάν απαιτείται κάποια προσαρμογή της θεραπείας τους και σε καμία περίπτωση να μην προχωρούν μόνοι τους σε αλλαγές.
Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους ή σε περιβάλλον υψηλών θερμοκρασιών, όσοι ασκούνται έντονα, καθώς και άνθρωποι που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ ή πάσχουν από οξεία νόσο, όπως λοίμωξη με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα.
Ιδιαίτερη μέριμνα για τους ηλικιωμένους
Μία από τις σημαντικότερες κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ αφορά την προστασία των ηλικιωμένων, οι οποίοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα.
Το μήνυμα που μπορεί να μεταδοθεί και σε τοπικό επίπεδο είναι απλό: τις ημέρες ακραίας ζέστης δεν αφήνουμε τους ηλικιωμένους μόνους και απομονωμένους.
Φροντίζουμε να έχουν επαρκή ποσότητα νερού και τροφίμων, να αποφεύγουν τις μετακινήσεις κατά τις θερμότερες ώρες, να έχουν πρόσβαση σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο και να λαμβάνουν σωστά τη φαρμακευτική αγωγή τους σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
Παράλληλα, συγγενείς, γείτονες και φροντιστές πρέπει να βρίσκονται σε τακτική επικοινωνία μαζί τους και να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν πιθανά συμπτώματα θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας.
Εδώ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και οι κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους και για ωφελούμενους των κοινωνικών δομών και του «Βοήθεια στο Σπίτι».
Προστατεύουμε βρέφη και παιδιά
Ειδικές οδηγίες παρέχονται και για τα παιδιά.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει ελαφρύ ντύσιμο, αποφυγή της άμεσης έκθεσης στον ήλιο, χρήση καπέλου, επαρκή πρόσληψη υγρών και διατροφή με περισσότερα φρούτα και λαχανικά.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η προειδοποίηση ότι δεν αφήνουμε ποτέ παιδί σε κλειστό σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και εάν τα παράθυρα είναι ανοιχτά. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός οχήματος μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα και να δημιουργήσει εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες. Το ίδιο ισχύει και για τα κατοικίδια.
Οι βασικοί κανόνες προστασίας
Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ μπορούν εύκολα να μετατραπούν από τους Δήμους σε σύντομα ενημερωτικά μηνύματα για Facebook, Instagram, ιστοσελίδες, ψηφιακές πινακίδες και άλλες υποδομές ενημέρωσης.
Μεταξύ άλλων, οι πολίτες καλούνται να καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες υγρών χωρίς να περιμένουν να διψάσουν, να παραμένουν όσο γίνεται σε κλιματιζόμενους χώρους και να χρησιμοποιούν κλιματισμό κατά τις θερμότερες ώρες.
Συνιστάται επίσης να κρατούν κλειστά τα εξωτερικά παράθυρα κατά τις πολύ ζεστές ώρες και να αερίζουν το σπίτι κατά τη διάρκεια της νύχτας, να κάνουν χλιαρά ντους και να περιορίζουν τις άσκοπες μετακινήσεις.
Οι εξωτερικές δραστηριότητες είναι προτιμότερο να προγραμματίζονται νωρίς το πρωί ή αργότερα το απόγευμα, ενώ όταν αυτό δεν είναι δυνατό πρέπει να γίνονται συχνά διαλείμματα σε σκιερά και δροσερά σημεία.
Ελαφρά και ανοιχτόχρωμα ρούχα, καπέλο με φαρδύ γείσο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό αποτελούν επίσης βασικά μέτρα προστασίας.
Στη διατροφή προτιμώνται ελαφρά και μικρά γεύματα, με έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε
Κατά τις ημέρες πολύ υψηλών θερμοκρασιών πρέπει να περιορίζεται η απευθείας έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις θερμότερες ώρες.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει επίσης αποφυγή καφέ και αλκοόλ, βαριάς σωματικής εργασίας και έντονης άσκησης μέσα στη ζέστη.
Όπου είναι δυνατό, καλό είναι να περιορίζεται ακόμη και η χρήση φούρνου και κουζίνας, ώστε να μην επιβαρύνεται περισσότερο η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σπιτιού.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, αθλητές και γενικότερα όσους υποβάλλονται σε σωματική καταπόνηση σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας και υγρασίας.
Οι Δήμοι μπορούν να μεταφέρουν την ενημέρωση απευθείας στους πολίτες
Η δημιουργία του συγκεκριμένου υλικού από τον ΕΟΔΥ δίνει τη δυνατότητα στους Δήμους να οργανώσουν χωρίς ιδιαίτερο κόστος μια συστηματική καμπάνια ενημέρωσης.
Δεν χρειάζεται κάθε Δήμος να δημιουργήσει από την αρχή δικό του υλικό. Μπορεί να αξιοποιήσει τις επίσημες οδηγίες του ΕΟΔΥ και να τις αναπαράγει στα δικά του μέσα επικοινωνίας, συνδυάζοντάς τες με τις τοπικές πληροφορίες που χρειάζεται ο δημότης.
Ενδεικτικά, κατά τις ημέρες καύσωνα οι Δήμοι μπορούν να δημοσιοποιούν ταυτόχρονα:
- τις οδηγίες προστασίας του ΕΟΔΥ,
- την επίσημη αφίσα και το ενημερωτικό φυλλάδιο,
- τις διευθύνσεις και τα ωράρια λειτουργίας των κλιματιζόμενων αιθουσών,
- στοιχεία επικοινωνίας των κοινωνικών υπηρεσιών,
- ειδικά μηνύματα για ηλικιωμένους, παιδιά και χρονίως πάσχοντες,
- υπενθυμίσεις για τη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία,
- πληροφορίες για τη φροντίδα ηλικιωμένων που ζουν μόνοι.
Η διάδοση μπορεί να γίνεται μέσω της ιστοσελίδας του Δήμου, Facebook και Instagram, SMS ή άλλων διαθέσιμων συστημάτων ειδοποίησης, ψηφιακών οθονών, ΚΕΠ, ΚΑΠΗ, δημοτικών ιατρείων, κοινωνικών δομών, παιδικών σταθμών και αθλητικών εγκαταστάσεων.
Από την ανακοίνωση των κλιματιζόμενων αιθουσών στην ενεργή πρόληψη
Σε συνθήκες παρατεταμένου καύσωνα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται πιο κοντά από οποιονδήποτε άλλο δημόσιο φορέα στον πολίτη.
Γνωρίζει τις γειτονιές, λειτουργεί κοινωνικές υπηρεσίες, ΚΑΠΗ και δομές «Βοήθεια στο Σπίτι», διαθέτει δημοτικά κτίρια και χώρους που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία δροσιάς και, κυρίως, διαθέτει άμεσα κανάλια επικοινωνίας με χιλιάδες δημότες.
Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση ενός καύσωνα δεν πρέπει να εξαντλείται σε μια ανακοίνωση με τις ώρες λειτουργίας δύο ή τριών κλιματιζόμενων αιθουσών.
Χρειάζεται ενεργή πολιτική πρόληψης και ενημέρωσης, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ανθρώπους που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι και ενδέχεται να μην έχουν εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία ή σε κατάλληλες συνθήκες δροσιάς.
Το υλικό του ΕΟΔΥ προσφέρει στους Δήμους μια έτοιμη και επιστημονικά τεκμηριωμένη βάση για να οργανώσουν αυτή την ενημέρωση.
Έτοιμο υλικό για αξιοποίηση
Ο ΕΟΔΥ διαθέτει ειδικό φυλλάδιο για τον καύσωνα 2026, καθώς και αφίσα ενημέρωσης, που μπορούν να αξιοποιηθούν στις ενημερωτικές δράσεις.
Παράλληλα, στην ειδική ενημερωτική ενότητα υπάρχουν αναλυτικές πληροφορίες για τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης και της θερμοπληξίας και για τα μέτρα αντιμετώπισής τους.
Το ζητούμενο πλέον είναι αυτή η πληροφορία να φτάσει όσο γίνεται πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά στους πολίτες. Και σε αυτό οι Δήμοι μπορούν να έχουν καθοριστικό ρόλο.
Η πρόληψη απέναντι στον καύσωνα ξεκινά από την έγκαιρη ενημέρωση – και η έγκαιρη ενημέρωση πρέπει να φτάνει μέχρι την τελευταία γειτονιά και τον πιο ευάλωτο δημότη.
