22 Σεπτεμβρίου 1996: Η ημέρα που ο Κώστας Σημίτης πήρε την ψήφο του ελληνικού λαού
30 χρόνια από μια εκλογική αναμέτρηση που σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας πολιτικής περιόδου
Σαν σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου 1996, η Ελλάδα προσήλθε στις κάλπες και έδωσε στο ΠΑΣΟΚ και στον Κώστα Σημίτη την εντολή να κυβερνήσουν τη χώρα. Το αποτέλεσμα ήταν 41,49% για το ΠΑΣΟΚ και 162 έδρες στη Βουλή, έναντι 38,12% και 108 εδρών για τη Νέα Δημοκρατία.
Ήταν η εκλογική αναμέτρηση που ολοκλήρωσε μια πολιτική διαδρομή η οποία είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες νωρίτερα, μέσα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το ΠΑΣΟΚ και τη χώρα.
Από την Κοινοβουλευτική Ομάδα στην πρωθυπουργία
Στις 18 Ιανουαρίου 1996, μετά την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ εξέλεξε τον Κώστα Σημίτη πρωθυπουργό.
Η διαδικασία έγινε με μυστική ψηφοφορία. Στον δεύτερο γύρο ο Σημίτης έλαβε 86 ψήφους έναντι 75 του Άκη Τσοχατζόπουλου, ενώ καταγράφηκαν και έξι λευκά ψηφοδέλτια.
Η εξέλιξη είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία: ο νέος πρωθυπουργός δεν είχε ανέλθει στην εξουσία μέσω μιας προσωπικής διαδοχής που είχε προαποφασιστεί, αλλά μέσα από μια εσωτερική κοινοβουλευτική διαδικασία του κυβερνώντος κόμματος.
Η μάχη για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ
Λίγους μήνες αργότερα, μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, το ΠΑΣΟΚ οδηγήθηκε στο 4ο Συνέδριό του, τον Ιούνιο του 1996.
Στις 30 Ιουνίου 1996, ο Κώστας Σημίτης εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, επικρατώντας του Άκη Τσοχατζόπουλου. Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα αποτελέσματα της ψηφοφορίας στο συνέδριο, ο Σημίτης έλαβε 2.732 ψήφους έναντι 2.324 του Τσοχατζόπουλου.
Έτσι, μέσα σε λίγους μήνες, ο Κώστας Σημίτης είχε περάσει από δύο διαφορετικές διαδικασίες πολιτικής νομιμοποίησης: πρώτα από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ και στη συνέχεια από το συνέδριο του κόμματος.
Έμενε πλέον η κρίσιμη δοκιμασία της κάλπης.
22 Σεπτεμβρίου 1996: Η λαϊκή εντολή
Στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου 1996, το ΠΑΣΟΚ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα.
Τα επίσημα στοιχεία της Βουλής των Ελλήνων καταγράφουν:
- ΠΑΣΟΚ: 41,49% – 2.814.779 ψήφοι – 162 έδρες
- Νέα Δημοκρατία: 38,12% – 2.586.089 ψήφοι – 108 έδρες
- ΚΚΕ: 5,60% – 11 έδρες
- Συνασπισμός: 5,12% – 10 έδρες
- ΔΗΚΚΙ: 4,44% – 9 έδρες
Με το αποτέλεσμα αυτό, ο Κώστας Σημίτης εξασφάλισε την πολιτική νομιμοποίηση που απαιτούσε η νέα πραγματικότητα και σχημάτισε κυβέρνηση για μια πλήρη κοινοβουλευτική περίοδο.
Η οκταετία του «εκσυγχρονισμού»
Η περίοδος 1996-2004 έχει συνδεθεί ιστορικά με την πολιτική του «εκσυγχρονισμού».
Η πρωθυπουργική θητεία του Σημίτη συνδέθηκε με σημαντικές εξελίξεις, μεταξύ των οποίων η ένταξη της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, η προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004, η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής.
Στην ίδια περίοδο προχώρησαν ή ολοκληρώθηκαν σημαντικά έργα, όπως το Μετρό της Αθήνας, η Αττική Οδός, το νέο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», η Εγνατία Οδός και η Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου.
Η πολιτική αυτή περίοδος, ωστόσο, δεν έμεινε χωρίς αντιπαραθέσεις και κριτική. Η οκταετία Σημίτη περιλαμβάνει επίσης σημαντικές πολιτικές και οικονομικές συγκρούσεις, από την κρίση των Ιμίων και το Κυπριακό έως την υπόθεση του Χρηματιστηρίου και τις αντιπαραθέσεις γύρω από τις μεταρρυθμίσεις και την οικονομική πολιτική.
Μια ημερομηνία που έμεινε στην πολιτική ιστορία
Η 22α Σεπτεμβρίου 1996 δεν ήταν απλώς μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση.
Ήταν η ημέρα κατά την οποία ο Κώστας Σημίτης, έχοντας ήδη αναδειχθεί πρωθυπουργός από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ και πρόεδρος του κόμματος από το συνέδριό του, ζήτησε την ψήφο των πολιτών και την έλαβε.
Το 41,49% και οι 162 έδρες έδωσαν στο ΠΑΣΟΚ καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και στον Σημίτη την πολιτική βάση για να ξεκινήσει την οκταετή πρωθυπουργική του διαδρομή.
Για τους υποστηρικτές της περιόδου, η οκταετία 1996-2004 αποτέλεσε μία από τις πιο παραγωγικές φάσεις της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, με επίκεντρο τον εκσυγχρονισμό, την ευρωπαϊκή πορεία, την ΟΝΕ και τα μεγάλα έργα. Η αποτίμηση, πάντως, της περιόδου παραμένει αντικείμενο πολιτικής και ιστορικής συζήτησης.
Τριάντα χρόνια μετά, η 22α Σεπτεμβρίου 1996 παραμένει μία ημερομηνία-σταθμός: η ημέρα που η πολιτική διαδοχή του 1996 μετατράπηκε σε καθαρή εκλογική εντολή.
———————————————————————————
Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη
